İlk derste değişkenleri ve kullanıcıdan veri almayı hallettik.
Şimdi kodumuza bir akıl kazandıracağız: "Şu olursa bunu yap, bu olursa şunu yap" diyeceğiz (Koşullar) ve aynı şeyi yüz kere elle yazmak yerine bilgisayara otomatik yaptıracağız (Döngüler).
UYARI!
Python'u gerçekten öğrenmek istiyorsanız bütün konularda yaptığınız gibi bunda da pratik yapmalısınız. Benim verdiğim örnekleri alıp kopyala yapıştır yapınca öğrenmiş olmazsınız. Sadece ben size öğretmiş olurum ve bir kalıcılığı olmaz. Eğer öğrenmiş olsanız herhangi başka bir durumda başka verilerle öğrettiklerimi rahatlıkla zorlanmadan kullanmış olursunuz.
Şimdi kodumuza bir akıl kazandıracağız: "Şu olursa bunu yap, bu olursa şunu yap" diyeceğiz (Koşullar) ve aynı şeyi yüz kere elle yazmak yerine bilgisayara otomatik yaptıracağız (Döngüler).
UYARI!
Python'u gerçekten öğrenmek istiyorsanız bütün konularda yaptığınız gibi bunda da pratik yapmalısınız. Benim verdiğim örnekleri alıp kopyala yapıştır yapınca öğrenmiş olmazsınız. Sadece ben size öğretmiş olurum ve bir kalıcılığı olmaz. Eğer öğrenmiş olsanız herhangi başka bir durumda başka verilerle öğrettiklerimi rahatlıkla zorlanmadan kullanmış olursunuz.
Karar Verme Mekanizması:
Bilgisayar yukarıdan aşağıya doğru şartlara bakar. İlk tutan şartın içindeki kodu çalıştırır, diğerlerine bakmadan çıkar.
if: Eğer bu doğruysa çalıştır.
elif: Yukarıdaki tutmadıysa, peki bu doğru mu? (İstediğin kadar ekleyebilirsin).
else: Hiçbiri tutmadıysa mecburen bunu çalıştır.
Dikkat: Python'da iki noktanın ‘:’ altındaki satırların içeriden (klavyedeki Tab tuşuyla bir girinti) başlaması şarttır.
Çünkü Python, neyin o bloğa ait olduğunu bu boşluklardan anlar.
1. Koşullu Durumlar Örneği: Not Değerlendirme
if: Eğer bu doğruysa çalıştır.
elif: Yukarıdaki tutmadıysa, peki bu doğru mu? (İstediğin kadar ekleyebilirsin).
else: Hiçbiri tutmadıysa mecburen bunu çalıştır.
Dikkat: Python'da iki noktanın ‘:’ altındaki satırların içeriden (klavyedeki Tab tuşuyla bir girinti) başlaması şarttır.
Çünkü Python, neyin o bloğa ait olduğunu bu boşluklardan anlar.
1. Koşullu Durumlar Örneği: Not Değerlendirme
Python:
# 1. Koşullu Durumlar Örneği: Not Değerlendirme
puan = 75
if puan >= 85:
print("Harika! Notunuz: AA")
elif puan >= 70:
print("Tebrikler! Notunuz: BB")
elif puan >= 50:
print("Geçtiniz! Notunuz: CC")
else:
print("Maalesef dersten kaldınız.")
2. Şartları Birleştirme: Mantıksal Operatörler
Bazen tek bir şart yetmez, birden fazla durumu aynı anda kontrol etmek isteriz:
and (VE): Yazdığın şartların hepsi doğru olmak zorunda.
or (VEYA): Şartlardan en az biri doğruysa yeterlidir.
not (DEĞİL): Doğruyu yanlışa, yanlışı doğruya çevirir (tersini alır).
and (VE): Yazdığın şartların hepsi doğru olmak zorunda.
or (VEYA): Şartlardan en az biri doğruysa yeterlidir.
not (DEĞİL): Doğruyu yanlışa, yanlışı doğruya çevirir (tersini alır).
Python:
# 2. Mantıksal Operatörler Örneği: Ehliyet ve Kredi Kontrolü
yas = 20
ehliyet_var_mi = True
gelir = 15000
# and örneği: Hem yaş 18 veya üzeri olacak HEM DE ehliyeti olacak
if yas >= 18 and ehliyet_var_mi:
print("Araç kiralayabilirsiniz.")
else:
print("Araç kiralayamazsınız.")
# "or" örneği: Geliri yüksekse VEYA kefili varsa (biri yetiyor)
if gelir >= 20000 or ehliyet_var_mi:
print("Başvurunuz incelemeye alındı.")
# not örneği: Durumun tersini kontrol eder
sinav_bitti_mi = False
if not sinav_bitti_mi:
print("Sınav devam ediyor, kalemleri bırakmayın!")
3. Bilinen Adet Kadar Tekrar
Eğer bir işin kaç kere döneceğini biliyorsan veya elinde bir liste/metin varsa for kullanılır. Sayı üretmek için yanına range() fonksiyonunu arkadaş olarak alırız.
range(5) demek: 0'dan başla, 5'e kadar git (5 hariç: 0, 1, 2, 3, 4)
range(5) demek: 0'dan başla, 5'e kadar git (5 hariç: 0, 1, 2, 3, 4)
Python:
# 3. for Döngüsü Örneği
print("--- 5 Kere Sayalım ---")
for i in range(5):
print(f"Sıra numarası: {i}")
print("\n--- İsimdeki Harfleri Tek Tek Gezelim ---")
kelime = "Python"
for harf in kelime:
print(f"Harf: {harf}")
4. Şart Sağlandığı Sürece Tekrar:
"Şu durum bozulana kadar dönmeye devam et" dediğimiz yerlerde kullanılır. Şartı bir noktada bozmazsan kod sonsuz döngüye girer ve bilgisayar kilitlenir!
Python:
# 4. while Döngüsü Örneği: Geri Sayım
sayac = 5
while sayac > 0:
print(f"Patlamaya son: {sayac}")
sayac = sayac - 1 # Sayacı her turda 1 azaltıyoruz (yoksa sonsuza kadar döner!)
print("BOOM! Süre doldu.")
5. Bonus: Döngü Kırıcılar
break: Döngüyü anında patlatır, zorla dışarı çıkar.
continue: O anki turu pas geçer, bir sonraki tura zıplar.
continue: O anki turu pas geçer, bir sonraki tura zıplar.
Python:
# 5. break ve continue Örneği
for sayi in range(1, 10):
if sayi == 3:
print("3 sayısını sevmiyorum, atladım!")
continue # 3'ü ekrana basmadan bir sonraki sayıya geçer
if sayi == 7:
print("7'ye ulaştık, döngüyü tamamen durduruyorum!")
break # Döngü burada tamamen biter
print(f"Mevcut sayı: {sayi}")
Evet, öğrenmeye devam ediyoruz. Gelecek konumuzda;
Fonksiyonlar (Functions) veya Veri Yapıları / Koleksiyonlar (Koleksiyon Tipleri: List, Tuple, Set, Dict) öğreneceğiz.
Serinin 1. Bölümünü Okumak İçin Tıklayın.